Εκτύπωση

Διατροφή και πρόληψη καρκίνου

 
Σύμφωνα με έρευνα του AICR(American Institute for Cancer Research) και του WCRF(World Cancer Research Fund), το ένα τρίτο των πιο συχνών μορφών καρκίνου σε χώρες με υψηλό εισόδημα και περίπου το ένα τέταρτο σε χώρες χαμηλού εισοδήματος θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί μέσω της υγιεινής διατροφής ,της φυσικής δραστηριότητας  και της διατήρησης ενός υγιούς βάρους. Οι AICR και WCRF προτείνουν μια σειρά από μέτρα που σχετίζονται με τη πρόληψη του καρκίνου.
 
Μερικά είναι τα εξής:
Α)Σωματικό λίπος: Το υπερβάλλον βάρος είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου. Συνδέεται άμεσα με το κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού, του εντέρου, του οισοφάγου, του ενδομητρίου, του παγκρέατος και του ύπατος. Επίσης το αυξημένο κοιλιακό λίπος μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα στις κυκλοφορούσες ορμόνες ,όπως είναι η ινσουλίνη και οι σεξουαλικές ορμόνες. Στην Ευρώπη, η αύξηση του κινδύνου εμφάνισης του καρκίνου που οφείλεται στον υπερβολικό Δείκτη Μάζας Σώματος  κυμαίνεται στους άνδρες στο 3% και για τις γυναίκες στο 9%.Το WCRF/AICR προτείνουν να διατηρούμε ένα σταθερό, φυσιολογικό βάρος το οποίο επιτυγχάνεται με την επιλογή τροφών χαμηλής ενεργειακής πυκνότητας, με την αποφυγή προιόντων με ζάχαρη και με τη φυσική δραστηριότητα σε καθημερινή βάση.
 
Β)Φυσική δραστηριότητα: Η φυσική δραστηριότητα , ανεξάρτητα από την θετική επίδραση που έχει στον έλεγχο και διατήρηση του σωματικού βάρους ,μειώνει αποδεδειγμένα τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο παχύ έντερο ενώ πιθανόν προστατεύει από καρκίνο του μαστού και του ενδομητρίου. Τόσο το AICR όσο και το WCRF προτείνουν τούλαχιστον 30 λεπτά την ήμερα να είναι αφιερωμένα σε κάποιας μορφής ασκήση μέτριας εντάσεως.
 
Γ)Φυτικές τροφές: Οι τροφές που φαίνεται να έχουν προστατευτική δράση κατά του καρκίνου είναι κυρίως φυτικής προελεύσεως. Η κατανάλωση μη αμυλούχων λαχανικών προστατεύει από τον καρκίνο του ανώτερου γαστρεντερικού σωλήνα: στόμα, φάρυγγας, λάρυγγας , οισοφάγος και στομάχι. Λαχανικά όπως το σκόρδο, το πράσο και το κρεμμύδι πιθανόν προστατεύουν από το καρκίνο του στομάχους. Η συσχέτιση που έχει παρατηρηθεί μεταξύ της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών και του καρκίνου είναι σχετικά αδύναμη. Παρόλα  αυτά η θετική επίδραση από την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών αποδίδεται κυρίως στις βιταμίνες και στις διαιτητικές ίνες που περιέχουν. Συνίσταται η κατανάλωση 5 μερίδων φρούτων κα λαχανικών σε καθημερινή βάση.
Δ)Κόκκινο κρέας και μεταποιημένο κρέας: Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος και μεταποιημένου κρέατος επιβεβαιωμένα αυξάνει τον κίνδυνο για εμφάνιση του καρκίνου στο παχύ έντερο κυρίως λόγω της ύπαρξης του αιμικού σιδήρου. Επιπλέον το νιτρικό και το νιτρώδες άλας το οποίο εντοπίζεται στο μεταποιημένο κρέας  μπορεί να σχηματίσει καρκινογόνα.
Τα WCRF /AICR προτείνουν την πλήρη αποφυγή του μεταποιημένου κρέατος και συνιστούν η κατανάλωση του κόκκινου να περιορίζεται στα 500γρ. τη βδομάδα.
 
Ε)Αλκοόλ: Τα αλκοολούχα ποτά αποτελούν την αιτία για την ανάπτυξη πολλών μορφών καρκίνου όπως του μαστού και το οισοφάγου. Επίσης  πλέον αποδεικνύεται ότι η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών έχει άμεση σχέση με την ανάπτυξη καρκίνου στο παχύ έντερο για τους άνδρες και στο ήπαρ για τις γυναίκες ενώ τα ποσοστά ανάπτυξης καρκίνου στη Δυτική Ευρώπη που σχετίζεται με την κατανάλωση αλκοόλ αγγίζει το 10% για τους άνδρες και 3%για τις γυναίκες αντίστοιχα. Παρόλα αυτά η μετριοπαθής κατανάλωση αλκοόλ βοηθάει στη πρόληψη καρδιακών νοσημάτων και για αυτό επιτρέπεται η κατανάλωση ενός πότου για τις γυναίκες ανά ημέρα ενώ για τους άνδρες δε θα πρέπει να ξεπερνάει τα δύο.
 
ΣΤ)Διατήρηση, επεξεργασία και προετοιμασία τροφών: Ορισμένοι μέθοδοι διατήρησης και επεξεργασίας τροφίμων επιδρούν στον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. Το αλάτι και τα τρόφιμα τα οποία το χρησιμοποιούν σαν βάση συντήρησης τους είναι πιθανόν να αποτελούν αίτια εμφάνισης καρκίνου. Για αυτό και συνίσταται η αποφυγή αλμύρων τροφών και η καθημερινή πρόσληψη αλατιού δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τα 6γρ.
 
Ζ)Συμπληρώματα διατροφής: Ο ρόλος των συμπληρωμάτων διατροφής στη πρόληψη του καρκίνου είναι μάλλον αβέβαιος .Για κάποια  από αυτά δεν έχει βρεθεί κανένας συσχετισμός ενώ για άλλα έχει παρατηρηθεί αυξημένος κίνδυνος όσον αφορά την εμφάνιση κάποιων τύπων καρκίνου. Σε κάποιες περιπτώσεις οι συνδυασμοί ορισμένων βιταμινών ,μεταλλικών στοιχείων και άλλων συστατικών μπορεί να είναι  σημαντική αλλά τα συμπληρώματα διατροφής δεν βοηθούν στη πρόληψη του καρκίνου. Ένα πολλά υποσχόμενο συμπλήρωμα διατροφής  είναι  η βιταμίνη D, η έλλειψη της οποίας συνδέεται με την ανάπτυξη του καρκίνου στο παχύ έντερο. Για αυτό το λόγο η έκθεση στον ήλιο για κάποιες ομάδες κρίνεται απαραίτητη.
 
Η)Συστάσεις για ορισμένες ομάδες: Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε δύο ομάδες: σε γυναίκες με μώρα και σε ανθρώπους που έχουν επιβιώσει από καρκίνο.
 Όσον αφόρα τη πρώτη ομάδα οι γυναίκες καλό είναι να θηλάζουν τουλάχιστον  για 6 μήνες μετά τη γέννηση του μωρού, γιατί ο θηλασμός μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης του μαστού για τη μητέρα αλλά μειώνει και τις πιθανότητες για το ίδιο το παιδί στο μέλλον. Για τους ασθενείς που έχουν επιβιώσει του καρκίνου συνίσταται η πιστή τήρηση των οδηγιών σε θέματα διατροφής για πρόληψη καρκίνου.